W dniu 4 grudnia 1991 roku Minister Łączności działając na podstawie Uchwały Nr 22 Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1991 roku w sprawie trybu przekształcenia państwowej jednostki organizacyjnej “Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, Zarządzenia Nr 16 Ministra Łączności z dnia 28 listopada 1991 roku w sprawie podziału jednostki organizacyjnej “Polska Poczta, Telegraf i Telefon” oraz art. 76 Ustawy o Łączności. Podstawą emisji akcji Spółki był powołany akt częściowego przekształcenia państwowej jednostki organizacyjnej “Polska Poczta, Telegraf i Telefon” w Spółkę. Wszystkie akcje w Spółce zostały objęte przez Skarb Państwa. Na podstawie art. 2 pkt 5 ppkt a Ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 roku o urzędzie Ministra Skarbu Państwa uprawnienia wynikające z praw majątkowych Skarbu Państwa z akcji w Spółce wykonuje Minister Skarbu Państwa.
W momencie powstania spółka TP S.A. wyemitowała 100 mln akcji imiennych o wartości 50 złotych każda. Oznacza to, że kapitał akcyjny spółki wynosił 500 mln złotych i został podzielony na 10 mln akcji imiennych o wartości nominalnej 50 złotych każda, które zostały objęte przez Skarb Państwa.
W 1998 roku Walne Zgromadzenie podjęło Uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału akcyjnego Spółki o kwotę 3.7 mld złotych, to jest do kwoty 4.2 mld złotych, w drodze zmiany wartości nominalnej jednej akcji z 50 złotych na 420 złotych. . Zgromadzenie podjęło Uchwałę nr 7 w sprawie podziału akcji Spółki poprzez zmianę wartości nominalnej z 420 złotych na 3 złote. Po zmianie wartości nominalnej dotychczasowej jednej akcji o wartości nominalnej 420 złotych odpowiada 140 Akcji o wartości nominalnej 3 złote każda.
Zgodnie z powołanymi uchwałami kapitał akcyjny wynosi 4.2 mld złotych i dzieli się na 1.4 mld akcji zwykłych na okaziciela serii A o wartości nominalnej 3 złote każda.
Podstawą określenia trybu sprzedaży Oferowanych Akcji stanowi art. 33 Ustawy o Komercjalizacji i Prywatyzacji Przedsiębiorstw Państwowych w związku z art. 69b tej ustawy, który określa tryb zbywania wszelkich akcji należących do Skarbu Państwa.
Celem wprowadzenia akcji do obrotu publicznego jest ich sprzedaż i prywatyzacja Spółki. Istnieje również cel fiskalny jakim jest wpływ środków do budżetu państwa. Decyzja o ilości akcji sprzedawanych przez Skarb Państwa prywatnym inwestorom podjęta została w połowie sierpnia 1998r. tuż przed emisją akcji. Zgodnie z zatwierdzonym przez rząd harmonogramem do obrotu miało trafić 20-25% akcji TP S.A. Oferta miała składać się z dwóch transz. W pierwszej oko³o ¼ oferowanych akcji mia³o byę skierowanych do polskich inwestorów indywidualnych. Pozosta³e mia³y trafię do drugiej, przeznaczonej dla inwestorów krajowych i zagranicznych. Sprzedaæ¹ akcji zainteresowani byli nie tylko inwestorzy krajowi ale również potencjalni inwestorzy zagraniczni. W październiku 1998r. Minister Skarbu Państwa przeznaczył do sprzedaży inwestorom prywatnym 210 mln akcji (15% kapitału) z możliwością powiększenia o dodatkową pulę akcji. Oferta publiczna została podzielona jak wcześniej zapowiadano na dwie części: ofertę krajową i zagraniczną. W ofercie krajowej zostało zaoferowanych 70 mln akcji (5% kapitału Spółki) a w ofercie zagranicznej 140 mln (10% kapitału).
Oferta polska została podzielona na dwie transze: inwestorów indywidualnych, obejmującą 49 mln akcji (3,5% kapitału Spółki) i instytucjonalnych- 21 mln akcji (1,5% kapitału). Z kolei ofertę zagraniczną, obejmującą 140 mln akcji przeznaczono dla inwestorów instytucjonalnych.
Po wielu oczekiwaniach w dniu 7 listopada rozpoczęła się sprzedaż akcji. Tego dnia inwestorzy którzy zapisali się na akcję w pierwszym okresie składania zleceń płacili za nie po 14,5 zł, natomiast składający zlecenia w drugim, zapłacili 14,8 zł. Inwestorzy którzy nie byli zapisani na żaden z terminów zapłacili za akcję 15,2 zł. Ministerstwo zaskoczył duży popyt na akcję drobnych inwestorów, którzy łącznie złożyli 132 tys. 274 zlecenia zakupu na 105 mln 515 tys. 420 akcji. W okresie zleceń podstawowych złożono 110 tys. 517 zleceń na 89 mln 537 tys. 876 akcji, a w okresie zleceń końcowych 21 tys. 757 zleceń na 15 mln 977 tys. 544 akcje.
Średnia redukcja zleceń w pierwszym okresie przyjmowania zapisów wyniosła 49,76%, a w końcowym 74,87%. Osoby, które zapisały się na akcje do 30 października dostały więc za każde 100 akcji 50, pozostałe osoby 25.
Polscy inwestorzy instytucjonalni zapłacili na jedną akcję TP S.A. 15,2 zł. Ministerstwo Skarbu przydzieliło im 4 mln 654 tys. 161 akcji Spółki z oferowanych 21 mln. inwestorzy instytucjonalni nie okazali dużego zainteresowania akcjami. Dlatego nie przydzielone w tej transzy 16 mln 345 tys. 161 akcji zarezerwowano do przeprowadzenia transakcji stabilizujących na rynku kwitów depozytowych.
W dniu 18 listopada akcje TP S.A. zadebiutowały na giełdzie. Cena za jedną akcję wyniosła 16,90 zł tj. o 11,2% więcej niż wyniosła cena sprzedaży płacona przez polskich i zagranicznych inwestorów. Dla inwestorów indywidualnych pierwsze notowanie akcji TP S.A było bardziej korzystne, niż dla inwestorów instytucjonalnych. Publiczna oferta sprzedaży akcji TP S.A. była największą w dotychczasowej historii polskiego rynku kapitałowego. Objęła ona 15% kapitału spółki czyli 210 mln akcji.
Zagraniczni inwestorzy złożyli 538 zapisów na 361 mln 116 tys.278 akcji ze 140 mln oferowanych akcji, co oznacza ponad 2,5 nadsubskrypcję. Przeciętna stopa redukcji zleceń na akcje TP S.A. w ofercie zagranicznej wyniosła 58,2%. Ceny akcji w ofercie zagranicznej wyniosły tyle ile w ofercie polskiej czyli 15,2 zł. Inwestorzy zagraniczni płacili jednak nie w złotych lecz w dolarach a więc 4,44 dolara za akcję według kursu NBP z 6 listopada).
—
1] Dz. U. Nr 106 poz. 493 z późn. zm.
[2] Prospekt Emisyjny TP S.A.
[3] Prospekt Emisyjny TP S.A.
[4] Prospekt Emisyjny TP S.A.
[5] Prospekt Emisyjny TP S.A.