W sferze rozliczeń z zagranicą, w roku 1997 BGŻ S.A. realizował bezgotówkowe operacje obrotu dewizowego za pośrednictwem 36 rachunków Nostro i 9 rachunków Loro prowadzonych w 18 walutach wymienialnych. Łączna wartość obrotów zrealizowanych w 1997 roku za pośrednictwem rachunków korespondenckich wynosiła 17,9 mld USD, przy czym obroty z tytułu płatności zagranicznych wynosiły 955,8 mln USD (wzrost o 9% w stosunku do roku 1996). Wynik ten plasuje BGŻ S.A. w grupie banków polskich o największej dynamice wzrostu wartości rozliczanych transakcji handlu zagranicznego. W strukturze obrotów zdecydowaną większość stanowiły obroty na rachunkach dotyczących krajów OECD, wśród których dominowały Francja, USA i Niemcy[1].
W roku 1997 znacznemu rozszerzeniu uległa oferta BGŻ S.A. w zakresie obrotu czekowego z zagranicą. BGŻ S.A. prowadził operacje sprzedaży czeków bankierskich służących do regulowania płatności z tytułu usług oraz transakcji importowych, a także czeków podróżniczych oraz skup i inkaso czeków bankierskich, podróżniczych i innych dokumentów płatniczych pełniących rolę czeków. W zakresie czeków podróżniczych jako jedyny Bank w Polsce oferował ich skup bez prowizji, według kursu z tabeli kursów, a ponadto proponował zakup blankietów czeków podróżniczych takich banków jak: American Express Bank i Banca Nazionale del Lavoro. W związku z konkurencyjnymi warunkami rozliczeń czekowych oferowanymi przez Bank w obrocie zagranicznym, BGŻ S.A. został uznany przez Związek Banków Szwajcarskich jako bank przyjazny dla klienta.
W roku 1997 nastąpiło podwojenie, w stosunku do roku poprzedniego, obrotów z krajami byłego ZSRR, ich wartość wyniosła ponad 100 mln USD. Do znacznego rozszerzenia współpracy z partnerami rosyjskimi przyczyniło się podjęcie działalności przez Przedstawicielstwo BGŻ S.A. w Moskwie, które aktywnie promowało usługi Banku na tamtejszym rynku. Silniejsza ekspansja na Wschód była możliwa dzięki coraz lepszej współpracy z największymi instytucjami bankowymi Federacji Rosyjskiej, a także z bankami ukraińskimi i białoruskimi.
W roku 1998 liczba rachunków Nostro nie zmieniła się, wzrosła natomiast liczba rachunków Loro do 13. Na rachunkach Nostro odnotowano 82 339 operacji, tj. o 5% więcej niż w 1997 roku. Udział operacji w DEM wynosił 48%, a w USD – 26%. Transakcje eksportowe stanowiły 34% wszystkich operacji, natomiast transakcje importowe 44%. Na rachunkach Loro przeprowadzono 454 operacje. Obroty BGŻ S.A. z tytułu wszystkich transakcji zagranicznych (eksport – import towarów i usług, transfery, dochody, odsetki, bankowe kredyty zagraniczne, operacje finansowe) wyniosły w 1998 roku 17 645,8 mln USD. Około 45% obrotów przypadało na kraje OECD. Obroty z krajami byłego ZSRR wyniosły poniżej 1%.
W roku 1998 nastąpił dalszy wzrost transakcji w obrocie czekowym. Do obiegu wprowadzono czek bankierski BGŻ S.A., służący do rozliczeń w obrocie krajowym i zagranicznym. BGŻ S.A. podpisał także porozumienia z Joint – Stock Commercial Bank „Prikarpattja”, Joint Stock Savings Bank „Belarusbank” oraz z Belvnesheconombank dotyczące sprzedaży czeków. Sprzedano 762 czeki bankierskie o łącznej wartości 10,5 mln zł, tj. o 64% więcej niż w 1997 roku, 6 264 czeki podróżne, tj. o 112% więcej niż rok wcześniej. Według rankingu American Express BGŻ S.A. zajmował 8 miejsce w grupie 23 polskich banków w sprzedaży czeków podróżnych.
W 1998 roku BGŻ S.A. rozwijał kontakty korespondenckie z bankami z krajów byłego ZSRR. Aby usprawnić rozliczenia transakcji zawieranych z partnerami ze Wschodu, Bank dokonał pełnej wymiany dokumentów kontrolnych z 23 bankami w Rosji, 6 – na Białorusi, 6 – na Łotwie, 9 – na Ukrainie, 5 – na Litwie i 2 – w Estonii. Ogółem obroty w 1998 roku wyniosły 122,5 mln USD i były o 17% wyższe niż w roku poprzednim.
W sierpniu 1998 roku do sieci SWIFT podłączone zostały ostatnie oddziały operacyjne Banku, które do tej pory realizowały zlecenia polecenia wypłaty za granicę za pośrednictwem oddziałów wojewódzkich.
W 1999 roku łączna wartość obrotów dewizowych zrealizowanych przez Bank za pośrednictwem rachunków bankowych wyniosła 29,8 mld USD, co w porównaniu z rokiem poprzednim oznacza ich przyrost o 69%. W strukturze obrotów, podobnie jak w roku 1998, około 40% przypadało na kraje OECD, natomiast zmalały obroty z krajami byłego ZSRR.
Na koniec roku 1999 czynnych było 30 rachunków Nostro, na których odnotowano o 18% operacji więcej niż w roku 1998, przy czym 60% stanowiły zapisy w EUR, 23% – w USD, a 17% w pozostałych walutach. Bank obsługiwał 15 rachunków Loro, otwartych na rzecz 13 banków zagranicznych. Na rachunkach tych zarejestrowano 2 530 operacji, tj. o 457% więcej niż w 1998 roku, przy czym w strukturze ilościowej tych obrotów dominującą pozycję (85%) stanowiły transakcje w złotych.
W roku 1999 Departament Operacji Zagranicznych rozliczył ogółem 92 950 operacji zagranicznych, o łącznej wartości 3 217,8 mln zł. W stosunku do roku poprzedniego oznacza to osiągnięcie porównywalnego wolumenu transakcji rozliczeniowych, mimo dużego spadku obrotów, z krajami byłego ZSRR (rzędu 28%), w tym głównie z Federacją Rosyjską (spadek o 73%). Pozytywną tendencją była wysoka dynamika wzrostu ilościowego tych transakcji, która wyniosła 33%. Od 1997 roku Bank ma swoje Przedstawicielstwo w Moskwie, poprzez które utrzymuje bezpośrednie kontakty z wiodącymi bankami Rosji oraz udziela klientom pomocy w organizowaniu ich eksportu na rynki tego kraju.
W miesiącu lipcu 1999 roku BGŻ S.A. został wyróżniony przez American Express Bank Certyfikatem Jakości, przyznawanym za doskonałą jakość przekazów zagranicznych realizowanych na zlecenie klientów[2]. Rachunki loro otworzyły kolejne banki: National Westminster Bank i Banco Popular Espanol.
Także w 1999 roku Bank obniżył z 20 000 USD do 5 000 USD minimalną kwotę, od której stosuje preferencyjne kursy kupna i sprzedaży.
W ramach obrotu czekowego w roku 1999 zauważalny był, w porównaniu z rokiem poprzednim, spadek wartościowy – o 12% oraz wzrost ilościowy – o 29%. Tendencja ta była szczególnie widoczna w grupie czeków bankierskich, których jednostkowa wartość zmalała do 8 997,66 zł (oddziały Banku wystawiały dużo więcej tego typu czeków, lecz na mniejsze kwoty). Trend ten nie dotyczył natomiast czeków podróżniczych, które objęte specjalną akcją promocyjną, wzrastały zarówno pod względem ilościowym, jak i wartościowym.
W 2000 roku łączna wartość obrotów dewizowych z tytułu: eksportu i importu towarów i usług, transferów, dochodów, odsetek, zagranicznych kredytów bankowych i operacji finansowych, które BGŻ S.A. zrealizował za pośrednictwem rachunków bankowych, wyniosła 57,4 mld USD. W porównaniu do roku poprzedniego wielkość ta wzrosła prawie dwukrotnie. Podobnie jak w roku 1999, prawie wszystkie obroty (99,2%) uzyskano z operacji z bankami krajowymi i bankami z krajów OECD, z których głównym partnerem handlowym Banku były państwa Unii Europejskiej, w tym przede wszystkim Francja, a następnie Niemcy i Dania.
Bank kontynuował w 2000 roku strategię dostosowywania sieci rachunków Nostro do wymogów rynku i potrzeb klientów, w celu zapewnienia dochodowej i konkurencyjnej obsługi związanej z rozliczaniem transakcji handlu zagranicznego. Na koniec roku 2000 w BGŻ S.A. czynnych było 25 rachunków Nostro, prowadzonych w 12 walutach, w 25 bankach z Europy, Ameryki Północnej, Azji i Australii. Na rachunkach Nostro odnotowano o 42% więcej operacji niż w roku 1999, z tego 71% było zapisami w EUR, 16% w USD i 13% w pozostałych walutach. W analizowanym okresie osiągnięto dochodowość o 55% większą niż w roku poprzednim.
Sieć rachunków Loro należała do najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów działalności dewizowej Banku. W 2000 roku Bank otworzył dużą liczbę rachunków Loro dla banków zagranicznych, m.in. z USA i Kanady. Wśród nowych rachunków pojawiły się pierwsze rachunki w EUR.
W 2000 roku Bank odnotował systematyczny wzrost transakcji eksportowych, tj. transakcji otrzymanych z zagranicy, co w zestawieniu z liczbą zrealizowanych transakcji importowych pozwoliło zakwalifikować BGŻ S.A. do grupy czołowych banków clearingowych w Polsce. Dużym sukcesem zakończyły się działania mające na celu podnoszenie jakości realizowanych przekazów zagranicznych. Z tego tytułu Bank, na początku lipca 2000 roku, po raz drugi z rzędu, został uhonorowany Certyfikatem Jakości, przyznanym przez American Express Bank. Wśród przekazów generowanych przez Bank 96% stanowiły operacje wykonane bez żadnego błędu.
Przedstawicielstwo Banku w Moskwie, działające od 1997 roku, to jedyna placówka bankowości polskiej w Rosji w roku 2000. Placówka dokonuje obsługi rozliczeniowej producentów i eksporterów artykułów rolno – spożywczych do Federacji Rosyjskiej. W roku 2000 obroty handlowe z Rosją realizowane przez BGŻ S.A. wzrosły o 93%. Bank utrzymywał bieżące kontakty z 23 wiodącymi bankami Rosji i organami administracji gospodarczej, a także udzielał swoim klientom pomocy w organizowaniu eksportu na rynki tego kraju. Większość banków rosyjskich, z którymi współpracuje BGŻ S.A., została włączona na listę banków uznanych za wiarygodne przez Korporację Ubezpieczenia Kontraktów Eksportowych.
W roku 2001 łączna wartość obrotów dewizowych z tytułu eksportu i importu towarów i usług, transferów, dochodów, odsetek, zagranicznych kredytów bankowych i operacji finansowych wyniosła 87,7 mld USD. W porównaniu do roku poprzedniego wzrosła o 52,6%. Prawie wszystkie obroty – 99,1% – zrealizowane zostały z bankami krajów OECD oraz z bankami krajowymi, w zakresie obsługi przekazów walutowych na rzecz klientów tych banków. Z krajów OECD głównymi partnerami handlowymi Banku były, podobnie jak w roku poprzednim, Niemcy, Wielka Brytania i Francja.
Na koniec 2001 roku Bank prowadził 25 rachunków Nostro w 12 walutach. Odnotowano na nich 199 tys. operacji, tj. o 40% więcej niż w roku 2000, w tym 76% było zapisami w EUR, 15% w USD, 9% w pozostałych walutach. Liczba rachunków Loro wynosiła 38, zarejestrowano na nich 32 tys. operacji – około 60% więcej niż w roku poprzednim. Rozliczono ogółem 165,8 tys. operacji zagranicznych o łącznej wartości 154,8 mld zł, liczba operacji wzrosła o 27%, ich wartość natomiast o 495% w stosunku do roku poprzedniego.
W 2001 roku Bank przyjął do skupu lub inkasa 10 tys. czeków płatnych przez inne banki, o łącznej wartości 22,7 mln zł, osiągając 99% ilości i 86% wartości tych operacji z roku poprzedniego.
Bank współpracuje z wieloma organizacjami i instytucjami międzynarodowymi, uczestnicząc w spotkaniach organizowanych przez te instytucje lub biorąc udział w pracach organizacji, z którymi jest zrzeszony. Dotyczy to: Instytutu Finansów Międzynarodowych (IIF), Międzynarodowej Konfederacji Banków Rolnych (CICA), Międzynarodowej Izby Handlowej, Światowego Forum Ekonomicznego, Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. Bank współpracował także z czterema agencjami ratingowymi: Thomson Financial BankWatch, Standard & Poor’s, Moody’s Investors Service, Fitch IBCA. W 2000 roku agencja ratingowa Moody’s Investor’s Service Ltd. przyznała BGŻ S.A. rating wsparcia na poziomie 2 (w skali od 1 do 5, przy najwyższej ocenie 1).
Bank, uczestnicząc w międzynarodowych sesjach instytucji finansowych, pozyskuje informacje o spodziewanych działaniach o charakterze regulacyjnym, które dokonywane są na międzynarodowych rynkach finansowych, BEŻ także posiada możliwość wykorzystania w bieżącej działalności analiz i opracowań makroekonomicznych oraz materiałów dotyczących światowego systemu bankowo-finansowego.
BGŻ S.A. zamierza nadal rozwijać swoją ofertę oraz zwiększać skalę prowadzonej działalności w wybranych segmentach rynku. Kierunek ten wynika ze zmian zachodzących na polskim rynku usług bankowo-finansowych oraz rosnących oczekiwań klientów.
W następnym rozdziale przedstawiona zostanie polityka cenowa banków i czynniki ją kształtujące.
[1] Raport roczny BGŻ S.A. 1997
[2] R. Włodarski, Certyfikat Jakości dla BGŻ, w: Magazyn Pracowników BGŻ S.A. Nr 4/1999, s. 7
American Express Bank jest jedną z najbardziej renomowanych instytucji finansowych na świecie. BGŻ S.A. od wielu lat współpracuje z tym bankiem w zakresie rozliczania transakcji obsługi handlu zagranicznego na terenie Stanów Zjednoczonych i strefy euro.