Wskaźnik rotacji zapasów w dniach określa, co ile dni przedsiębiorstwo odnawia swoje zapasy dla zrealizowania określonej sprzedaży. Wysoki wskaźnik rotacji w dniach informuje o wolnym obrocie zapasów, niski zaś o obrocie szybkim. W przypadku zapasów wyrobów gotowych, niski wskaźnik cyklu zapasów świadczy o występowaniu znacznego popytu na te towary, o łatwości ich sprzedaży i krótkim okresie magazynowania.[1]
Przy ustalaniu wskaźnika przyjmuje się nie końcowy, lecz przeciętny stan zapasów obliczany jako średnia ich stanu na początek i koniec roku. Dzięki temu ogranicza się zniekształcenia rachunku spowodowane inflacją.
Wskaźnik rotacji zapasów pokazuje, ile razy zapasy były przewracane w magazynie w określonym czasie (miesiąc, kwartał, rok). Pozwala obliczyć, ile czasu zajmuje zwrot pieniędzy zainwestowanych w towary. Wyrażany jest w postaci liczbowej i nie posiada wystandaryzowanego standardu, który umożliwia jednoznaczną ocenę, czy uzyskany wynik jest korzystny czy niekorzystny.
Uzyskana wartość wskaźnika rotacji zapasów pozwala wyróżnić dwie możliwe sytuacje:
- wysoki wskaźnik rotacji: z reguły sygnalizuje optymalny przepływ towaru w magazynie, który generuje przychód,
- niski wskaźnik rotacji: może, ale nie musi być oznaką nieefektywnego zarządzania zapasami.
Najczęściej wysoka wartość wskaźnika zapasów jest pozytywnym sygnałem, który koreluje z wysokimi wynikami sprzedaży. Z drugiej strony stwarza dodatkowe wyzwania, gdyż jego utrzymanie wymaga sprawnych i optymalnych procesów logistycznych. Posiadanie magazynu charakteryzującego się niezmiennie wysoką rotacją zapasów powinno liczyć się z wyższymi generowanymi kosztami, ponieważ operacje związane z obsługą towarów, realizacją zamówień i przygotowaniem do wysyłki muszą charakteryzować się maksymalną wydajnością.
Niska rotacja zapasów może wskazywać na zbyt dużą ilość produktów w magazynie. Zarządzanie zapasami niepodlegającymi wymianie handlowej zwiększa koszty związane z ich magazynowaniem, a z czasem iw zależności od branży stwarza ryzyko przestarzałych towarów.
[1] M. Sierpińska, T. Jachna, op. cit., s. 83.