Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych jest jednym z elementów transformacji społeczno-gospodarczo-ustawowej w naszym kraju. Proces ten został zapoczątkowany w roku 1990. Od 30 listopada 1990 r. rozpoczęła się prywatyzacja metodą oferty publicznej pierwszych pięciu przedsiębiorstw państwowych, tzw “pierwszej piątki”. Ministerstwo przekształceń własnościowych przeprowadziło szeroką akcję propagandową mającą zachęcić potencjalnych inwestorów – głównie drobnych – do zakupu akcji i poznania siły swoich pieniędzy. Prywatyzacja stała się bodźcem do rozwoju w Polsce rynku kapitałowego i powstania Giełdy Papierów Wartościowych, na której już w roku 1992 było notowane szesnaście spółek akcyjnych powstałych z przekształcenia przedsiębiorstw państwowych. Na koniec roku 1998 odnotowano ich ponad 180. Są to przedsiębiorstwa należące niegdyś do Skarbu Państwa, ale także zakłady ubezpieczeń jak np. WARTA oraz spółki z o. o. przekształcone w spółki S. A. np. ZASADA S. A.
Celem pracy jest próba kompleksowego przedstawienia procesów prywatyzacji, różnych jej sposobów oraz odpowiedzi na pytania w jaki sposób prywatyzacja przyczynia się do poprawy efektywności gospodarowania majątkiem narodowym?
Ponieważ prywatyzacja jest w Polsce zjawiskiem stosunkowo nowym, wydaje się celowym pokazanie, jak rozumie się ją w innych państwach a jak w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem problemu wyceny przedsiębiorstw. Problemy te zostały przedstawione na przykładzie procesu prywatyzacji Telekomunikacji Polskiej S. A.
Znalezienie odpowiedzi na postawione w założeniach pracy pytanie zostało poprzedzone próbą wyjaśnienia znaczenia prywatyzacji i rozumienia tego procesu w krajach wysoko rozwiniętych.
Praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy zawiera krótką charakterystykę podstaw prawnych prywatyzacji w Polsce.
Rozdział drugi został w całości poświęcony wycenie przedsiębiorstwa. Przeprowadzanie wycen w wielu przypadkach pochłania wielkie koszty. Jest to jedną z przyczyn ograniczenia planowanych dochodów budżetu z tytułu prywatyzacji.
W rozdziale drugim, oprócz opisu podstawowych metod wyceny i ich funkcji, przedstawione zostały także prawne unormowania wyceny w Polsce i wybranych państwach zachodnich.
Rozdziały I i II zawierają głównie wiedzę teoretyczną.
Rozdział trzeci przedstawia ocenę kondycji ekonomicznej Telekomunikacji Polskiej S. A., opis procesu prywatyzacji firmy a także wnioski dotyczące jej skutków ekonomicznych. Zawiera również kilka generalnych uwag odnośnie funkcjonującego rynku kapitałowego i jego instytucji.
Metodologia została oparta na analizie: literatury przedmiotu, dokumentów wewnętrznych przedsiębiorstwa oraz syntetycznych uogólnień jak wnioskowanie indukcyjne. Podstawowymi wskaźnikami przy pomocy których dokonano oceny efektywności procesu przekształcenia były takie wskaźniki jak: stosunek ceny emisyjnej do wartości księgowej, wskaźnik rentowności aktywów (tzw. ROA), wskaźnik rentowności kapitału własnego.
Podczas pisania niniejszej pracy główny problem stanowiło dotarcie do źródeł informacji. Literatura przedmiotu jest w dalszym ciągu stosunkowo uboga. Brakuje zwartych pozycji książkowych dotyczących prywatyzacji w Polsce choć od roku 1990 dokonał się ogromny postęp w tej dziedzinie. Poradniki i rozmaite broszury kierowane są głównie dla ludzi zawodowo zajmujących się tematem prywatyzacji lub chcących zwiększyć swój kapitał poprzez inwestycje w papiery wartościowe. Natomiast brak jest pozycji o charakterze popularnonaukowym kierowanych dla szerszego kręgu czytelników. Cytowana kilkakrotnie w rozdziale pierwszym książka Emmanuela S. Sarvasa “Prywatyzacja. Klucz do lepszego rządzenia” wydana przez PWE, przybliża zagadnienia związane z opisywanym tematem, jednak większość znajdujących się w niej informacji nie przystaje do polskiej rzeczywistości. Prywatyzacja w Polsce wciąż stwarza wiele problemów o czym świadczy incydent z 1998 r. dotyczący sprzedaży “Domów Centrum”.
Większe możliwości poznania procesów prywatyzacji dają prasowe publikacje pojawiające się w gazetach i w czasopismach. Ponieważ ich rzetelność jest ograniczona wykorzystano głównie artykuły publikowane w periodyku “Rzeczypospolitej”.
Źródłem informacji wykorzystywanych podczas pisania niniejszej pracy były również akty prawne do roku 1998 publikowane w Dzienniku Ustaw oraz Monitorze Polskim. Istotną pozycją mającą ogromne znaczenie dla tej pracy było wykorzystanie w niej danych pochodzących bezpośrednio od Telekomunikacji Polskiej S. A. zawartych w Prospekcie Emisyjnym z dnia 29. 06. 1998 r.