O akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego mówi art. 7 ust. 3 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.
Akt ten, noszący w nauce nazwę aktu erekcyjnego, nie prowadzi bezpośrednio do powstania przedsiębiorstwa państwowego jako osoby prawnej. Powołana w wyniku tego aktu jednostka organizacyjna jest „przedsiębiorstwem in statu nascendi”.
Akt erekcyjny określa nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działalności przedsiębiorstwa.
Należy zwrócić uwagę na przedmiot działalności przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo państwowe działa w granicach określonych przez ten właśnie przedmiot. Ważny w tym przypadku jest art. 55 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, który mówi, że przedsiębiorstwo państwowe może podjąć działalność w dziedzinie nie przewidzianej w akcie o jego utworzeniu ale jeżeli podjęcie nowej działalności prowadzi do zaniechania lub znacznego ograniczenia działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa, organ założycielski może zobowiązać przedsiębiorstwo do zaprzestania nowej działalności. Podjęcie nowej działalności podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw państwowych.
Statut przedsiębiorstwa państwowego musi zostać opracowany i uchwalony przed zarejestrowaniem przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest on uchwalany przez ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa.
Statut jest wewnętrzną „konstytucja” przedsiębiorstwa, prawem funkcjonującym wewnątrz przedsiębiorstwa, konkretyzującym ustawę, oddziaływuje jednak również „na zewnątrz”. Skutki prawne statutu wobec osób trzecich wynikają z konkretnych przepisów, jak choćby art. 38 k.c. stwierdzający, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.
Uchwalenie statutu jest to czynność prawna wielostronna, do której ma zastosowanie art. 56 kodeksu cywilnego czyli czynność ta wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.
Statut reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa, tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa, system kontroli wewnętrznej wzajemne stosunki między jednostkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa. Statut może również przewidywać powołanie kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej jako organów doradczych dyrektora a także komisji do rozstrzygania sporów majątkowych między jednostkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa. Powoływanie członków wymienionych wyżej ciał kolegialnych należy do kompetencji dyrektora przedsiębiorstwa.