Przedsiębiorczość w powiecie kowieńskim

praca magisterska z ekonomii

Na początku 2001 roku w powiecie kowieńskim było zarejestrowanych 32 tysiące spółek. Porównując z początkiem 2000 roku, ich liczba nielicznie wzrosła. Tylko 14 tysięcy, albo 43% spółek realnie realizowało swoją działalność. W powiecie najwięcej małych spółek (z 1-9 pracownikami) – to 70,5% wszystkich spółek. Zauważalne, iż mikrospółki, nie mające wynajmowanych pracowników, w powiecie Kowieńskim  stanowią mniejszą część niż w innych powiatach. 1 maja roku bieżącego w powiecie dla 260 spółek było ogłoszone albo wykonywane bankructwo (to 22,5% wszystkich bankrutujących na Litwie spółek), 190 z nich zarejestrowanych w Kownie[1].

Działalność spółek regionalnych, drobnych wytwórców oraz dostawców usług, związane jest z możliwością dojścia do koniecznej informacji lub konsultacji. Porównując poziom informowania i konsultacji w powiecie Kowieńskim , warto wspomnieć, iż w powiecie Kowieńskim  obecnie działa kilkanaście asocjacji różnych branż, z których warto wspomnieć przemysł sprzedawcy Kowna, pałac pracy (łączy spółki biznesu z powiatów Kowna i Mariampola), asocjacja małych i dużych spółek gminy Kowno (300 członków), asocjacja przemysłowców i pracodawców gminy Kowno[2].

Oferty robót budowlanych oraz liczba pracujących tak w kraju, tak w powiecie w ostatnich latach zmalały. Wykonanych robót przez firmy budowlane w powiecie w 2000 roku I półrocza, porównując z dowolnym okresem w 1999 roku zmalała 28,9%, wyrost był tylko w jednej gminie  Jonava – 47,1%, a szczególnie wielki spadek w gminach Kėdainiai, Prienai ir Raseiniai[3].

Już kilka lat jest zauważalna tendencja , iż postawionych i oddanych do użytku wielomieszkaniowych budynków wielkość co roku zmniejsza się, zaś rozmiar indywidualnych domów rośnie. W Kownie, porównując z innymi miastami, przeważają małe budowle. Warto wspomnieć, że Kowno styka się ze specyficznymi problemami, związanymi z miejscem zamieszkania – rośnie awaryjny fundusz mieszkań oraz problemy z odnowieniem praw własności[4].

W powiecie Kowieńskim dochody spółek usługowych stanowią piątą część wszystkich dochodów spółek usługowych z kraju. Tak według objętości, tak według dla jednego mieszkańca przypadających dochodów spółek usługowych Kowno zostaje w tyle od Wilna, dla którego przypada “lwia część”, lecz realne wskaźniki wypacza to, że w innych miastach działa niemało filii wileńskich spółek[5].

W powiecie Kowieńskim wzrost dochodów spółek usługowych tempo wzrostu jest większe, niż w innych powiatach. Szybszym wzrostem charakteryzują się usługi rozliczeniowe, audytu, konsultacje rozliczeniowe, badania rynku i socjologiczne, konsultacje biznesu i zarządzania. Według usług rekreacyjnych, organizacyjnych oraz kulturalnych lub sportu powiat Kowieński kilka razy odstaje od Wilna. Lecz tutaj zauważalne pozytywne tendencje – wzrasta życie kulturalne miasta: tworzą się nowe kluby muzyczne, wielofunkcyjne centra sportu i rozrywki, a to wpływa na zwiększenie grona usług[6].

Dane o egzystencji przedsiębiorstw (wykres 3) mogą pokazać nie tylko sytuację polityczną i ekonomiczną regionu, lecz także pozwalają zapoznać się z sytuacją powstawania i działalności małych i średnich przedsiębiorstw. Jedne przedsiębiorstwa działają wspaniale, drugie egzystują, bądź wegetują, a jeszcze inne bankrutują. Liczba przedsiębiorstw zbankrutowanych w całej ilości powstałych przedsiębiorstw doskonale pokazuje sytuację przedsiębiorczości na terytorium regionu, kraju lub innej jednostki administracyjnej[7].

Wykres 3. Struktura egzystencji przedsiębiorstw w powiecie Kowieńskim

Źródło: Rocznik statystyczny 2000

Analizując wykres możemy zauważyć, że w roku 1998 nastąpiły stanowcze zmiany. W wrześniu 1998 roku podczas badań przedsiębiorstw założonych w roku 1997  roku zarejestrowano tylko 12,5% przedsiębiorstw zbankrutowanych, w kolejnym roku było ich już tylko 11,9%. Jest to bardzo dobry wskaźnik egzystencji przedsiębiorstw nawet w kontekście międzynarodowym[8].

Analizując stan egzystencji nowo powstałych przedsiębiorstw możemy zauważyć kilka charakterystycznych cech[9]:

• w większym stopniu przedsiębiorstwom najtrudniej było utrzymać się przy działalności w branży usług komunalnych, pośrednictwa finansowego, oświaty oraz najbardziej trudna sytuacja okazała się w przedsiębiorstwach handlowych i przedsiębiorstwach świadczące usługi renowacyjne. Większą część przedsiębiorstw które zostały przy działalności świadczenia usługi w następujących branżach: ochrona zdrowotna i socjalna, rynek nieruchomości, hotele i restauracje oraz budownictwo.
• największym niepowodzeniem cieszyły się przedsiębiorstwa założone w 1998 roku, działające w branży handlu hurtowego i detalowego. Według danych badań (wrzesień – październik 1999 roku) było ustalono, że aż 43,5% przedsiębiorstw już nie działało.

W roku 1999 zmienił się stosunek przedsiębiorstw niedziałających według rodzaju przestania działalności gospodarczej. Jeżeli w roku 1997 pośród przedsiębiorstw , które zaprzestali swą działalność gospodarczą było 42,2% przedsiębiorstw, które tymczasowo przerwali swą działalność, to w roku 1999 było aż 53,6% przedsiębiorstw, które przerwali swą działalność bez zamiaru jej odnowienia[10].

Powiat Kowieński to wielki formujący się punk transportu, w którym styka się kilka rodzajów transportu. Z transportem wiąże się wiele wykonywanych inwestycyjnych projektów w powiecie. Wśród głównych perspektywistycznych obiektów, warto wspomnieć wolną strefę ekonomiczną, zajmującą 1054 ha obszaru. W 2001 roku na jej zewnętrzną infrastrukturę  przewidywalne fundusze to 1,1 mln. Lt. Lotnisko Karmielawa w przyszłości ma stać się częścią terminalu multimedialnego transportu. To największe przewozowe lotnisko w kraju. Na przeładunkowym dworcu kolejowym w Rokeliai powinny być tory dwóch standardów: typowe dla Litwy i standardu europejskiego miedzy Polską a Litwą.

Przy terminalu Rokeliai rozwinąłby się przemysł magazynowy, centrum logistyki i usług. Ten terminal wpłynąłby na rozwój południowej części powiatu. Nie należy jednak zapomnieć autostrady Via Baltica, jakże podstawowy tranzyt idzie przez Litwę. Od 1996 roku przepływ wzrósł więcej niż 2,5 razy. Nie zważając na wykonywane i perspektywiczne projekty, na tle Litwy miasto jak na razie zostaje w cieniu stolicy i miasta portowego. Lecz rozwiązując problemy  powiatu Kowieńskiego, jako perspektywicznego centrum transportu, potwierdzony plan działania “Rozwiązywanie problemów socjalnych i ekonomicznych w powiecie Kowieńskim” przez ministra rolnictwa, w którym przewidziano przyśpieszyć projekty transportowe Kowna (multimedialnego transportu logistyki centrum, Via Baltica połączenie z Kownem, połączenie niestandardowych torów kolejowych, specjalizowane jednostki infrastrukturalne, inkubator biznesu). Niemało uwagi będzie zwracane na tworzenie centrum konferencji i wystaw, oraz innym aktualnym problemom[11].

Przy rozwoju przemysłu i przedsiębiorczości należy racjonalne wykorzystać potencjał naukowy regionu, który w powiecie Kowieńskim jest na przodującym miejscu w kraju. W powiecie jest 16 wyższych uczelń w których studiuje 15 tysięcy studentów (2003 rok). Technologiczny Uniwersytet w Kownie (KTU) jest największym uniwersytetem takiego profilu w krajach nadbałtyckich. W powiecie Kowieńskim jest największa ilość gimnazjum w kraju, jest ich aż 11. Powiat także przoduje  pod względem ilości szkół zawodowych i według ilości absolwentów tych szkół. Powiat  posiada dużo różnorodne laboratoria badawcze[12].

Tabela 15 ukazuje stan uczelni wyższych w powiecie Kowieńskim w latach 1998 – 2000:

Tabela 15. Uczelnie wyższe w powiecie Kowieńskim.

Źródło: Rocznik statystyczny 2000

Przedsiębiorcy powiatu Kowieńskiego założyli dużo różnorodnych struktur. Są to: Kowieńska asocjacja przemysłowców i pracodawców, Asocjacja małych i średnich przedsiębiorstw powiatu Kowieńskiego, Kowieńska asocjacja przedsiębiorców. Na terenie powiatu powstały instytucje wspomagające przemysłowcom i przedsiębiorcom, są to Centrum konsultacji Biznesu, Centrum zajętości kobiet, prywatne firmy konsultacyjne[13].

[1] Materiały uzyskane w Instytucie Rozwoju Regionalnego.

[2] Tamże.

[3] Tamże.

[4] Tamże.

[5] Materiały uzyskane w Instytucie Rozwoju Regionalnego.

[6] Tamże.

[7] Lietuvos Respublikos Ūkio Ministerija: Verslo pletra Lietuvoje ir vidurio Europoje; Statistikos Tyrimai, Vilnius 2000, s 11.

[8] Lietuvos Respublikos Ūkio Ministerija: op. cit., s 12.

[9] Tamże, s. 13.

[10] Lietuvos Respublikos Ūkio Ministerija: op. cit., s 14.

[11] Tamże, s. 15.

[12] Lietuvos Respublikos Ūkio Ministerija: op. cit., s 15.

[13] Tamże, s. 16.