Prywatyzacja w Polsce była przeprowadzana na różne sposoby, najczęściej były stosowane następujące:
a) Prywatyzacja bezpośrednia: polega na zmianie własności przedsiębiorstwa państwowego, połączonej z likwidacją. Prywatyzacja bezpośrednia polega na rozporządzaniu wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego poprzez :
- sprzedaż przedsiębiorstwa w całości lub zorganizowanych częściach;
- wniesienie przedsiębiorstwa w całości lub zorganizowanych częściach jego majątku do spółki;
- oddanie przedsiębiorstwa w całości lub zorganizowanych częściach jego majątku do odpłatnego korzystania (obecnie obowiązująca ustawa umożliwia w szczególnych przypadkach [art. 51 ust. 3] oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania nie spółce „pracowniczej”, ale innej osobie prawnej lub fizycznej).
b) Komercjalizacja – Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobowa spółkę Skarbu Państwa. Komercjalizacja przedsiębiorstwa stanowi etap przejściowy, po którym następuje sprzedaż akcji lub udziałów bądź wniesienie akcji lub udziałów do Narodowych Funduszy Inwestycyjnych w celu ich prywatyzacji.
Komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego w celu prywatyzacji dokonuje Minister Skarbu Państwa, zaś w innym celu niż prywatyzacja – Minister Skarbu Państwa za zgodą Rady Ministrów. Komercjalizacja dokonywana jest:
- na wniosek organu założycielskiego;
- na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa i rady pracowniczej;
- z własnej inicjatywy.[1]
W Rejestrze Gospodarki Narodowej (REGON) wg stanu na dzień 31 grudnia 2001 r. figurowały 2054 przedsiębiorstwa państwowe.[2]
Wg stanu na dzień 28 lutego 2002 r. skomercjalizowano 1523 przedsiębiorstwa państwowe (tj. 28,3% ogółu przekształcanych przedsiębiorstw); powstało:
- 1506 jednoosobowych spółek Skarbu Państwa,
- 17 spółek z udziałem wierzycieli na podstawie Działu III ust. o kippp. (komercjalizacja z konwersją wierzytelności).
W okresie styczeń-luty 2002 r. 7 przedsiębiorstw państwowych przekształcono w jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, w tym 2 w miesiącu lutym.
Od 1 sierpnia 1990 roku do 28 lutego 2002 roku w MPW/MSP i Agencji Prywatyzacji udostępniono akcje/udziały w 976 spółkach Skarbu Państwa:
- 320 – poprzez prywatyzację pośrednią (jsSP),
- 17 – na podstawie Działu III ust. o kippp.,
- 127 – w ramach BPU – zamiana wierzytelności na akcje,
- 512 – poprzez wniesienie akcji/udziałów do Narodowych Funduszy Inwestycyjnych.
W 2002 roku rozpoczęto prywatyzację w 5 jednoosobowych spółkach Skarbu Państwa.[3]
c) Prywatyzacja kapitałowa, czyli pośrednia polega na przekazaniu prawa własności do przedsiębiorstwa państwowego prywatnym właścicielom w zamian za zainwestowany przez nich kapitał.
[1] Leksykon Prywatyzacji, Polskie Wydawnictwa Ekonomiczne, Warszawa 1998, str. 80-81
[2] Biuletyn Statystyczny nr 12, GUS, Warszawa, 2002r.
[3] Przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw państwowych stan na 28lutego 2002, Ministerstwo Skarbu Państwa , Warszawa 2002.
dpłatnego korzystania.